Outside the box of binnen de lijntjes?

Hoe brainstormen écht werkt

Thinking outside the box. Je hebt het vast wel eens gehoord. Het is een metafoor geworden voor creativiteit. Doe maar gek, alle input is welkom. Want om op goede, creatieve ideeën te komen moet je even al je veronderstellingen loslaten en de grenzen opzoeken. Bekijk problemen vanuit een ander perspectief, dan kom je op radicaal vernieuwende ideeën die de wereld doen schudden op haar grondvesten. Maar is dat eigenlijk wel zo? Is dat de sleutel tot creativiteit? Misschien niet. In dit artikel vertellen we je meer over thinking outside the box, en hoe brainstormen écht werkt.

waar komt deze metafoor eigenlijk vandaan?

Thinking outside the box is in de jaren ’70 populair geworden na een onderzoek van Guildford. In zijn experiment legde hij een puzzel voor aan participanten, waarbij zij 9 stipjes moesten verbinden met 4 rechte lijnen zonder de pen van het papier te tillen. De truc is dat deze lijnen niet binnen het denkbeeldige hokje van de 9 stipjes hoeven te vallen. Om tot de goede oplossing te vinden, moet je de lijnen doortrekken tot buiten het hokje: think outside the box. Maar veel mensen in het experiment kwamen niet op dit idee. De wetenschappers concludeerden dus dat mensen worden beperkt in hun creativiteit door aannames die ze maken. Door die veronderstellingen los te laten, en outside the box te denken, kun je pas goede, creatieve oplossingen vinden. Thinking outside the box is daarna een populaire metafoor geworden in management, en veel management principes zijn ontwikkeld met dit idee in gedachten.

is het echt zo simpel?

Eigenlijk niet. Ander onderzoek heeft dezelfde puzzel voorgelegd aan participanten, maar dan met wat hints. Wat blijkt? Hints geven over de oplossing helpt helemaal niet1 . Sterker nog, het kan zelfs afleiden in plaats van helpen bij het vinden van de oplossing2 . Pas als er extra stipjes worden toegevoegd aan de puzzel die duidelijk aangeven waar de lijnen moeten lopen, kunnen mensen de puzzel gemakkelijk oplossen3 . De puzzel is dus niet moeilijk vanwege de denkbeeldige grenzen van het hokje. Zelfs als die met een hint worden opgeheven lukt het mensen niet de puzzel op te lossen. Het patroon van de lijnen die getekend moeten worden is gewoon ingewikkeld. Er is helemaal geen outside the box thinking nodig om de puzzel op te lossen.

Veel mensen kunnen ook helemaal niet outside the box denken. Mensen zijn over het algemeen niet goed in ongestructureerd brainstormen over abstracte problemen en oplossingen4 . Ze hebben structuur en houvast nodig om ideeën op te baseren. Logisch, want je hele leven denk je al in hokjes. Al van kleins af aan leer je netjes binnen de lijntjes kleuren en wordt je verteld wat kan en wat niet kan, wat fantasie is en wat de werkelijkheid. Aannames kun dus je vaak moeilijk loslaten. Daarnaast is het lastig om te bepalen wat the box precies inhoudt als we niet langer over puzzels praten. Want wat valt precies binnen en buiten the box als je een oplossing zoekt voor het fileprobleem?

Hoe werkt het dan wel?

Thinking outside the box klinkt heel mooi, maar het werkt niet echt. Je kunt mensen niet creatiever of tot betere probleemoplossers maken door ze te stimuleren om outside the box te denken. Daarnaast is dat een stuk makkelijker gezegd dan gedaan, want daar ben je eigenlijk niet op ingesteld. Toch is brainstormen een uitstekende manier om op creatieve ideeën te komen. Creatieve ideeën ontstaan niet uit grote spontane ingevingen, maar door combinatie van gerelateerde, bestaande kennis 5 . Door mensen bij elkaar te brengen en kennis, ervaringen en ideeën met elkaar te delen, kunnen groepen samen tot creatieve ideeën komen. Met iedere inbreng komen zij zo een stapje dichter bij een creatieve, goede oplossing 6 . Maar als we niet moeten stimuleren om out of the box te denken, wat moeten we dan wel doen voor een goede brainstorm sessie?

Geef structuur en houvast

Mensen kunnen beter problemen oplossen als het probleem concreet gemaakt wordt4. Zorg ervoor dat het probleem uitgediept wordt en voor iedereen duidelijk is. Geef dan in één duidelijke zin de probleemstelling. Zo hebben mensen een duidelijke opdracht waarmee ze aan de slag kunnen. Dan krijgen ze een beeld van wat er van ze wordt gevraagd en kunnen zij hier vervolgens zelf een creatieve invulling aan geven.

Bereid je goed voor

Creatieve ideeën zijn dus een combinatie van individuele input. Gebruik de kostbare tijd van de brainstorm meeting daarom voor het delen van ideeën en niet om mensen op hun eerste ideeën te laten komen. Geef vóór het begin van de brainstormmeeting aan wat de probleemstelling is en vraag mensen al wat eerste ideeën op papier te zetten. Zo wordt alle gezamenlijke tijd goed benut.

Kleine stapjes, geen grote sprongen

Erken dat juist de kleine bijdrages en ideeën erg waardevol zijn. In een brainstorm sessie is het niet goed om in de wilde weg de gekste ideeën te delen. Een goed en creatief idee is het product van een hoop kleine bijdrages, niet een wilde ingeving. Door mensen te vragen outside the box te denken, raken ze gefixeerd op de verwachting van zulke hele wilde, ‘creatieve’ bijdrages in plaats van kleine toevoegingen en ideeën. En dat is juist wat je niet wilt! Stimuleer mensen om door te vragen, aanvullingen te geven en dieper in te gaan op andermans ideeën.

Zorg voor een veilige omgeving

Om tot dat uiteindelijke creatieve idee te komen, is het dus erg belangrijk dat iedereen zijn bijdrage kan en mag delen. Ontwikkel daarom de psychologische veiligheid in het team: zorg er daarom voor dat mensen zich veilig voelen en comfortabel genoeg voelen in de groep om hun gedachten uit te spreken, vragen te stellen en ideeën te delen. Benadruk dat er geen goede of foute antwoorden zijn. Creëer geen competitieve sfeer om op het juiste idee te komen, maar onderstreep dat iedereen moet samenwerken voor het gezamenlijke doel van een creatieve oplossing. Focus op de positieve aspecten van een idee en zoek samen oplossingen voor de mindere aspecten, in plaats van ideeën meteen af te wijzen. Zo worden ideeën met potentie niet overgeslagen door een te kritische blik.

Geschreven door

Delen op

Share on twitter
Share on linkedin
Share on facebook

Hebben we je interesse gewekt?

Screenshot 2020-08-10 at 12.15 1

Demo aanvraag

Wil je meer te weten komen over onze oplossingen? Vraag een demo aan! We laten graag zien wat we voor jouw organisatie kunnen betekenen.